Ayak Bileği Kırıkları

Geçen otuz sene süresince, doktorlar, "baby boomers"(çev. not: 1946-1964 yılları arasına doğan ve bebek patlaması jenerasyonu dönemi) kuşağının tam aktif oldukları zamanda, kırık ayak bileği konusunda hızla büyüyen ciddi bir artış tespit etmişlerdir. 2002 senesinde 1. 1 milyon kişi, ayak bileği problemleri için acil merkezlere başvurmuştur. Kırık bir ayak bileği kemiği, bir veya daha fazla kemiğin kırılmasını kapsayabildiği gibi çevredeki bağ dokusunun (ligamentin) incinmesine de neden olabilir.

 

Ayak Bileğinin Anatomisi

Ayak bileğinin tepesi üç kemikten oluşur:

  • İncik kemiği (tibia),
  • Alt bacağın diğer kemiği olan kaval kemiği (fibula),
  • Ayak bileği kemiği (talus).

Ayak Bileği KırıklarıAyak kemikleri, ayak bileği ekleminin tepesi etrafında bir kepçe içine oturmuş biçimde dururlar. Bu durum, ayağın aşağı ve yukarı bükülmesine izin verir. Ayak bileği ekleminin sağ alt kısmında, ayak bileği kemiklerini topuk kemiğine (kalkaneus) bağlayan başka bir eklem de subtalar eklemdir. Eklem, ayağın bir taraftan diğer tarafına sallanmasına olanak tanır. Fibröz dokudan oluşan üç ligament, kemikleri bağlar ve her iki eklemin stabilitesini sağlar. Ayak bileğinin her iki tarafında, hissettiğiniz yuvarlak çıkıntılar, alt bacağın kemiklerinin en son bitim noktalarıdır. Ayak bileğinin dış kısmında olan çıkıntı (lateral malleol), kaval kemiğinin (fibulanın) parçasıdır; ayak bileğinin iç tarafındaki, daha küçük olan çıkıntı (medial malleol) ise incik kemiğinin (tibianın) parçasıdır.

 

Bir Kırılma Oluştuğunda

Ayak bileği eklemini oluşturan, üç kemikten herhangi birisi, düşme, bir otomobil kazası veya ayak bileğinin diğer travmaların sonucu olarak kırılabilir. Şiddetli bir ayak bileği burkulması, kırık ayak bileğinin semptomlarını maskeler, bu nedenle her ayak bileği incinmesinde, ayak bileği, bir doktor tarafından muayene edilmelidir. Ayak bileği kırılmasının semptomları aşağıdakileri içerir:

  • Çabuk gelişen şiddetli ağrı,
  • Şişme,
  • Berelenme (morarma),
  • Dokunmakla hassasiyet,
  • İncinen ayak yere konduğunda üzerine basamama,
  • Kırık olduğu kadar, özellikle eklemin dislokasyonu (kemiğin yerinden çıkması) varsa, ayak bileğinde şekil bozukluğu.

Kırık ayak bileği, ligamentleri de tahrip edebilir. Doktorunuz, kırığın tam yerleşimini bulmak için, röntgen filmlerinizi isteyecektir. Bazen Komputed tomografi(CT) taraması veya kemik taraması da gerekebilir.

 

Tedavi ve Rehabilitasyon

Eğer kırık stabilse (ligament hasarı veya eklem ölümü yoksa), Kırık, bacak alçısı veya destek cihazı ile tedavi edilebilir. Başlangıçta, uzun bacak alçısı daha sonra değiştirilebilen, kısa bacak yürüme alçısı uygulanabilir. Sonunda, kırık ayak bileğinin iyileşmesi altı hafta sürer ve daha önceki rekabet eden seviyelerdeki, spor yapmaya dönmeniz bir çok ayınızı alabilir. Doktorunuz, muhtemelen iyileşme süresince, ayak bileğinizdeki değişiklikleri veya kemiklerde değişikliğe neden olan basınçlardan, emin olmak için röntgenlerinizi isteyecektir.

Eğer ligamentler de yırtılmışsa, veya kırık, eklemi irrite eden bir gevşek kısım yarattıysa, kemiklerin düzgün bir şekilde iyileşmesi için kemikleri beraberce sabitleyen bir ameliyat gerekebilir. Cerrah, kemikleri yerinde tutmak için, bir plak, metal veya absorbe edilebilen(emilebilen) vidalar, teller veya gerilim bantları kullanabilir. Çoğunlukla, birkaç komplikasyon olmasına karşın, diyabetik hastalar ve sigara içenler arasında daha yüksek risk mevcuttur. Hareket sahası egzersizleri önemlidir, fakat ayağın üzerine yük bindirmemek (ayağın üzerine basmamak) daha önemli gibidir.

Ayak bileği kırılan bir çocuk, iki yıldan daha fazla bir süreyle, düzenli olarak, deformite veya eşit olmayan ayak uzunluğu gelişmeksizin, büyümenin düzgün ilerlediğinden emin olmak için kontrol altında bulundurulmalıdır.